Deze week verscheen in Th&ma, het tijdschrift voor hoger onderwijs, mijn kritische artikel over het financieringsmodel van het Vlaamse hoger onderwijs. De redactie vroeg mij om een update te schrijven van mijn “rants” in oa. Samenleving en Politiek en Apache. Daar had ik mij enkele keren boos gemaakt over de verspilling van middelen en talent in ons hoger onderwijs.
Inleiding:
In de hele discussie over de kwaliteit en de financiering van het (hoger) onderwijs in Vlaanderen loopt
een olifant doorheen een heilig huisje. Met het argument dat onderlinge concurrentie de onderwijskwaliteit zou verbeteren, wordt de maximale en ideologisch geïnspireerde autonomie van onze Vlaamse hogescholen en universiteiten nooit in vraag gesteld. Helaas gaat dat argument maar deels op als je de gebrekkige performantie van het Vlaamse onderwijssysteem bekijkt. Deze vrijheid zorgt immers voor een versnippering van het aanbod, een toenemende complexiteit in de onderwijsorganisatie, een verbrokkeling van het aanwezige talent, een weinig efficiënte inzet van de beschikbare middelen en een gebrek aan centrale strategie op de programmering van opleidingen.
Als veldwerker in zeer diverse rollen, met ettelijke jaren op de teller in het hoger onderwijs, wil ik hier toch even de knuppel in het hoenderhok gooien. Verwacht dus een grote mate van ‘data- and guts informed’ (zelf )kritiek op het Vlaamse hoger onderwijs. De keuze die voorligt is: blijven we krampachtig vasthouden aan een compleet voorbijgestreefde visie op de ‘vrijheid van onderwijs’, de heilige koe, of werken we aan kwaliteit, efficiëntie, doelgerichte samenwerking én betaalbaarheid?
Jan Van Hee 