Armoede in Berlare: t!jd voor bele!d

In Vlaanderen en in de gemeenten is er niet veel cijfermateriaal beschikbaar over de evolutie van armoede. De belangrijkste cijfers komen van Kind en Gezin,  dat jaar na jaar gaat meten in alle gezinnen waar een kind is geboren.

Naast een hetze met minister Homans zorgden de recente cijfers van Kind en Gezin over kansarme gezinnen voor een keiharde opdoffer voor maatschappelijk betrokken inwoners van de Gemeente Berlare. Onze gemeente steeg op 10 jaar tijd op de kansarmoedeindex van 1,8% naar 12,9%. Dit is een schandvlek op onze gemeente.

Kansarmoede is een gebrek aan kansen

Juist voor de kerstdagen formuleerde de onderzoeksgroep OASeS van de Universiteit van Antwerpen in haar jaarboek armoede acht aanbevelingen voor een krachtig lokaal sociaal beleid. Uiteraard was dat in het licht van de verkiezingen van 14 oktober waarbij het lokaal sociaal beleid een belangrijk thema zal worden door de inkanteling van het OCMW in het gemeentebestuur.

Maar wat is (kans)armoede? De onderzoeksgroep geeft een volledige, maar complexe definitie:

ua-tijdsociaalbeleidvp[1].jpg

Jaarboek OASeS

We definiëren armoede als een kluwen van uitsluitingen op diverse domeinen van het individuele en collectieve bestaan. De multi-aspectualiteit van armoede staat dus centraal. Omwille van diverse uitsluitingsmechanismen ontstaat er een kloof tussen mensen in armoede en het leiden van een menswaardig bestaan. Deze kloof wordt ge(re)produceerd door de bestaande maatschappelijke verhoudingen. Zij verhinderen op basis van diverse uitsluitingsmechanismen de toegang tot een menswaardig bestaan.

Generatiearmen, eenoudergezinnen, werklozen, mensen die arbeidsongeschiktheid zijn, … behoren allemaal tot risicogroepen met verhoogde kans op armoede. Wie in armoede leeft, krijgt vroeg of laat te maken met sociale uitsluiting in onderwijs, cultuur en vrije tijd, huisvesting, gezondheid, arbeid en inkomen. Armoede vergroot de ongelijkheid.

Een pak mensen in Vlaanderen én in onze gemeente hebben geen behoorlijke huisvesting, geen toegankelijke gezondheidszorg, geen culturele en maatschappelijke ontplooiing, …

Volgens de EU-SILC enquête 2016 is het relatieve armoederisico in Vlaanderen 10,5% (voor België is dat 15,5%).  Kind en Gezin berekent dan de kinderarmoede in de Vlaamse gemeenten. In steden zoals Antwerpen, Maasmechelen, Nieuwpoort, Genk, Blankenberge, Boom en Oostende torent die uit boven de 27%.

Voor de toekomst ziet het er niet zo goed uit, want volgens het Europees Comité voor Systeemrisico’s (ESRB) lopen de schulden van de Belgische huishoudens te snel op, vooral door de steeds hogere hypothecaire leningen. De schuldenindustrie vergroot het armoedeprobleem enorm.

Armoede rond de Donk: laissez fairelaissez passer

people-peoples-homeless-male.jpg

Bron: Pexels

Vorig jaar beschreven we de toestand in Berlare en kloegen we de zeer sterk stijgende trend aan in onze gemeente. Intussen is die reeds opgelopen in 2017 tot 12,9% (van 1,8% in 2007). Hiermee hebben we het Vlaamse gemiddelde quasi ingehaald. Dit staat waarschijnlijk deels in relatie met de werkloosheid die in onze gemeente stijgt, in tegenstelling tot de rest van Vlaanderen. Niet verwonderlijk dat ook 13,0% van de kinderen met leerachterstand kampt -dat is hoger dan het Vlaamse gemiddelde- en 12% van de inwoners heeft problemen om de facturen te betalen.

Dit staat in schril contrast met het vreugdedansje over het aantal leefloners dat in onze gemeente blijft dalen. Toch wel een vreemde paradox …

De afspraken voor het toekennen van een leefloon varieert dan ook van gemeente tot gemeente. In het jaarverslag van OASeS staat dat best wel veel  mensen, geen leefloon krijgen terwijl ze er wel recht op hebben.

Toch blijven krachtige maatregelen uit. Onze gemeente telt al ettelijke jaren een “vakwerkgroep armoede”, maar tot frustratie van verschillende deelnemers moeten we het eerste echte beleidsvoorstel nog lezen.

Ondanks dat de gemeente verschillende hefbomen in handen heeft om tot een daadwerkelijk armoedebeleid te komen, wordt te vaak met de voet op de rem gestuurd. Denken we maar aan het langdurige getalm bij het optrekken van de mantelzorgpremie, de onnodige complexiteit bij de tegemoetkoming bij een BuzzyPas, de wonderbaarlijke vermenigvuldiging van de premies voor ouders met een gehandicapt kind in het laatste jaar voor de verkiezingen en vooral het uitblijven van een concrete visie voor personen in kansarmoede. Nochtans hebben we een schepen die expliciet bevoegd is voor Armoedebestrijding, je zou dus denken dat een even expliciet beleid het gevolg is van deze bevoegdheid…

Het is een publiek geheim dat in veel (kleine) gemeenten het sociaal beleid bewust niet transparant is om schepenen hun dienstbetoon (lees: kiezers aan zich binden) niet in de weg te staan. Met deze nota geven we, geïnspireerd door gesprekken met betrokkenen, alvast wat inspiratie voor een volwaardige armoedebestrijding in onze gemeente.

Kansarmen willen in de eerste plaats waardigheid

Een jaar geleden kwam de Voedselbank (niet te verwarren met de Voedselteams) van Mechelen in het nieuws omdat de vrijwilligers ontgoocheld waren. De armen die langs kwamen voor een voedselpakket bleken kieskeurig en waren weinig dankbaar.

Onmiddellijk kwam er uit diverse hoek reactie op deze stigmatisering van kansarmen. Vooral de column van Marc Reynebeau mocht er zijn. Zonder afbreuk te doen aan de verdienste en de inzet van deze vrijwilligers, de kritiek op hun houding was terecht. Bert D’hondt van Welzijnszorg reageerde als volgt:

Mensen in armoede dienen niet om onze overschotten weg te werken

bfvb-logo

Er zijn al initiatieven waar men de mensen zoals in een winkel zelf een bepaald aantal voedingsproducten zelf  laat kiezen, wat mensen dan ook meer in hun waarde laat door zelf te kunnen kiezen.Dus misschien gewoon een andere aanpak.Toch blijven de Voedselbanken belangrijk, want ze kennen in deze tijden een recordopkomst. Meer nog, de Voedselbanken kenden vorig jaar de grootste stijging op sinds hun oprichting. De klanten van de Voedselbanken zijn werklozen, personen met een klein pensioen en alleenstaande ouders. Het publiek wordt ook aanzienlijk jonger.

Er heerst nog steeds in grote lagen van de maatschappij de overtuiging dat armoede toch iets is wat je zelf gezocht hebt en dus moet je als arme ook onderdanig en dankbaar de liefdadigheid ondergaan. Gelukkig is dit de laatste jaren sterk aan het verschuiven en dat merk je ook aan de terminologie: de Openbare Onderstand werd het OCMW en sinds kort werd het begrip “sociaal huis” geïntroduceerd.

Helaas verandert er met een nieuwe naam niet altijd iets in de realiteit. De publieke opinie verandert zeer traag. Het is nog steeds ingebakken in die publieke opinie om de schuld van armoede bij de armen zelf te leggen en dat ze zeker niet te kieskeurig mogen zijn of een mening mogen hebben.

Zoals een cliënt van de Voedselbank het in de Standaard omschreef:

Vooraleer je er langsgaat, moet je eerst nog daar en daar een bewijs halen dat je er wel degelijk recht op hebt. Telkens krijg je een extra stempel opgedrukt. Je hebt gefaald. In je werk, als ouder, als mens. Je wordt zo klein als maar kan. En dan wordt je bij die maandelijkse passage langs de Voedselbank nog eens duidelijk gemaakt dat je een mislukkeling bent. Als je buiten aanschuift voor een pak voedsel dat te nemen of te laten is, ga je elke keer weer een klein beetje dood.

Sinds eeuwen moesten armen aan allerlei gedragsregels beantwoorden om steun te krijgen, zoals naar de kerk gaan. Doorheen de geschiedenis is de armenzorg, door overheid en kerk, nooit zonder eigenbelang geweest. Door het grootste leed te lenigen, vermeed men dat armen zouden stelen of in opstand komen. De heersende klasse had immers een immense schrik voor een volksopstand: “Classe laborieuse, classe dangereuse”.

amsab-isg_vlag_samenwerkende_maatschappij_vooruit_zinnebeeld_pensioen

Vlag van de Samenwerkende Maatschappij Vooruit van Gent uit 1924

Vanaf de tweede helft van de 19de eeuw zouden liberalen en socialisten starten met coöperatieven. Met deze winkels, bakkerijen en banken trachtte men de zelfredzaamheid van hulpbehoevenden te verbeteren. Gent was een pionier en de Vooruit is hiervan nog steeds een symbool in de stad. Al snel merkten de Gentse socialisten dat ze met deze coöperatieven ook politieke macht konden verwerven en leden aan zich binden. Hierdoor zouden de Gentse socialisten, sneller dan op andere plaatsen, hun revolutionair kleed afgooien en een brede beweging worden.

Het Steunpunt ter bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting publiceerde in januari haar tweejaarlijks rapport. Ditmaal lag het accent op de rechten van mensen in armoede en de conclusies waren hard: ze moeten zich nog te vaak tevreden stellen met tweederangsrechten.

Men dwingt arme gezinnen tot openheid, daar waar anderen hun privéleven onaantastbaar is.

Om een uitkering of een voordeel te krijgen worden mensen met een hulpvraag vaak op een vernederende manier aan een verhoor en onderzoek onderworpen.

Als mensen in armoede bijvoorbeeld voedselhulp vragen, wordt er vaak informatie gevraagd, die niet altijd in proportie staat met de hulpvraag. Er zou maar eens een profiteur kunnen tussen zitten.

Tijdens huisbezoeken staat alles in functie van controle en moeten de klanten die schending van privacy lijdzaam ondergaan. Anderzijds zijn er in onze gemeente op enkele maanden tijd verschillende mensen thuis dood aangetroffen, mensen die in alle eenzaamheid gestorven zijn. Nog zo’n paradox …

Het OCMW steekt een groot deel van de tijd in administratieve punten en komma’s en controle, tijd die ze zouden kunnen gebruiken om effectief te helpen. Ons OCMW beschikt over een klein, maar competent team, laat ze dan vooral doen waar ze goed in zijn: mensen helpen.

Het Steunpunt wil in elke gemeente een debat over het kader, de doelstellingen en de modaliteiten van een huisbezoek, in dialoog met mensen in armoede.

De Donkgemeenten hebben een groot hart

In onze gemeente zijn er gelukkig véél mensen met een groot hart en zijn er mooie initiatieven:

people-homeless-man-male.jpg

Bron: Pixels

Zo is er Suzanne, een pedicure uit Uitbergen, die samen met haar collega uit Zele kansarme senioren en diabetici voetverzorging biedt. De breiclub van het rusthuis Ter Meere breide sjaals, mutsen, poncho’s en handschoenen om uit te delen op het kerstfeest van de sociale dienst. De KWB zamelt speelgoed in voor Sinterklaas. Het Sint-Martinusfonds verkoopt warme kleding aan 1 euro, maar de grootste activiteit van deze organisatie is de maandelijkse voedselbedeling, waarbij verschillende vrijwilligers zich belangeloos inzetten. In volle vluchtelingencrisis zorgde de facebookpagina Inwoners Donkgemeenten Met Een Hart Tegen Hard voor een pak stille steun.

Een goede maatregel van onze gemeente was het instappen in het project “Slaatje Praatje”. Slaatje Praatje is de mobiele sociale kruidenier van de OCMW’s van Berlare, Laarne, Wichelen, Waasmunster en Buggenhout. Elke twee weken gaat de mobiele kruidenier naar deze gemeenten om mensen die het financieel moeilijk hebben voor een kleine prijs inkopen te laten doen en sommige etenswaren zelfs gratis mee te geven. Deze sociale kruidenier was in 2017 én in 2018 één van de genomineerden  voor de Federale Prijs Armoedebestrijding en het project kreeg dit jaar een mooie geldprijs.

Een kanttekening is wel te maken: enkel mensen in armoede kunnen gebruik maken van deze sociale kruidenier, wat toch een zekere stigmatisering in de hand werkt. Ideaal zou zijn dat deze sociale kruidenier ook andere doelgroepen zou bedienen met een variabel tarief. Dit zou ook zorgen voor een verruiming van hun netwerk.

Aanzet tot beleid

Armoedebestrijding in Berlare is nog teveel gericht op liefdadigheid en te weinig op kansen,  vorming en waardigheid.

Nochtans ligt de sleutel van het armoedebeleid op het lokale niveau. Lokale besturen staan immers dicht bij de mensen en kennen de noden van de bevolking goed en veel aspecten zijn perfect stuurbaar op het lokaal vlak, zoals onderwijs, huisvesting, gezondheidszorg, tewerkstelling, mobiliteit en ruimtelijke ordening …

martha_nussbaum_wikipedia_10-10

Filosofe Martha Nussbaum

Alles vertrekt van een beleid dat het recht op een menswaardig bestaan voor iedereen vooropstelt. Zoals de Amerikaanse filosofe, Martha Nussbaum, het omschrijft: het is immers de plicht van de samenleving en dus van het beleid om die rechten te respecteren en te realiseren.

Het toekennen van bepaalde rechten (van de leefloonprocedure tot het toekennen van de UitPas) moet administratief vereenvoudigd worden. Zo moet je om recht te krijgen op een UitPas een financieel onderzoek ondergaan. De verhouding tot de korting en de inbreuk op de privacy is groot. Dit gaat dan ook in tegen de nieuwe privacy-wetgeving, opgelegd door de Europese Unie, de zogenaamde GDPR.
De bureaucratische rompslomp is zeer groot, omdat het meestal gaat over mensen waarvan hun situatie reeds gekend is bij de Sociaal dienst en dus onnodig de procedure opnieuw moeten doorlopen. De invoering van een automatische rechtentoets voor kwetsbare doelgroepen is dan ook essentieel, zodat ze makkelijker of zelfs automatisch hun rechten en premies krijgen. Het Sociaal Huis kan met ervaringsdeskundigen samenwerken om deze noden beter te begrijpen.

Op lokaal niveau dient men ook in te zetten op netwerking en samenwerking tussen het OCMW, het CAW, de ziekenfondsen en andere lokale actoren, zoals het decreet Lokaal Sociaal Beleid ook voorschrijft.

Nu geldt er vaak dubbel miserie. Ten eerste heeft niemand het overzicht van alle maatregelen. Ten tweede geraken ze niet bij de mensen die er recht op hebben. Om dat te vermijden zijn naast lagere facturen en hogere uitkeringen ook bruggenbouwers nodig. Vertrouwenspersonen per gezin zoals in het voorstel van Kortrijks OCMW-schepen van sociale zaken Philippe De Coene. Of buddy’s zoals in het initiatief van schepen van Onderwijs Mohamed Ridouani in Leuven. Nauwe samenwerking tussen het OCMW en Kind&Gezin, zoals in Gent.

Kind en Gezin maakte de kansarmoede-index van alle Vlaamse gemeenten bekend. Dit is een belangrijke indicator voor beleid. Het zou echter nog beter zijn mocht de sociale dienst van het OCMW ook daadwerkelijk weten wie de mensen achter de cijfers zijn om samen met de betrokken gezinnen werken aan een doorgedreven en resultaatgerichte aanpak.

Het OCMW van Kortrijk werkt samen met het Centrum voor Sociaal Beleid van de Universiteit Antwerpen (onder leiding van prof Wim Van Lancker) om over drie jaar de resultaten van de armoedebestrijding te kunnen meten.

In Berlare hebben we dringend nood aan een laagdrempelig dienstencentrum, een fysiek Huis van het Kind en een pro-actieve houding van de sociale dienst van het OCMW, waar meer ingezet wordt op preventieve huisbezoeken voor het opvolgen van kwetsbare mensen.

Schrijf in co-creatie een armoedeplan

Een gemeentelijk beleid moet uitgaan van het “progressief universalisme“, het beleid moet er voor iedereen zijn, maar toch vooral voor de zwaksten in de samenleving. Gent en Kortrijk (met een liberale burgemeester!) zijn mooie voorbeelden. Vooral Kortrijk kon sinds 2012 het aantal Kortrijkzanen in armoede gevoelig laten dalen. Ze schreven, samen met 100 partners, zelfs een waar armoedeplan.

Mensen in armoede moeten betrokken worden bij dit beleid. Ervaringsdeskundigheid is een belangrijke expertise om tot lokale prioriteiten te komen en in het uitbouwen van een gefundeerde armoedebestrijding. Daarnaast moeten in dat beleid alle partners, vrijwilligers en professionals, openbare diensten, non-profit-organisaties en bedrijven, elkaar vinden. Het sociaal kapitaal zit immers overal!

Vooral de structurele participatie van mensen in armoede in diverse overlegorganen blijkt effectief. Deze mensen worden dus als volwaardige partners gezien om beleid te maken.

Ook andere gemeenten schreven intussen een armoedeplan. Een greep uit hun succesformules:

  • woningen worden energiezuinig gemaakt
  • inzetten op activering op maat
  • promoten van gezonde voeding
  • ondersteunen van sociaal-artistieke projecten
  • een woonclub gaat op zoek naar betaalbare woningen
  • een uitleendienst voor gereedschap
  • een hersteldienst voor voorwerpen (een repaircafé)
  • ruilen van babykledij, kinderfietsen, speelgoed en schoolgerief
  • herverdeling overschotten vers voedsel
  • workshops mediawijsheid
  • fietshuurdienst met fietsen die meegroeien met de kinderen in samenwerking met de lokale fietshandelaars en de fietspoetsdienst. In Leuven noemen zit dit VeloKadee
  • coaching van kwetsbare gezinnen
  • een ruilwinkel waar zowel kansarmen als de rest van de bevolking welkom zijn

Zorg voor één contactpunt, één loket

Ondanks een veelheid aan aanbod voor mensen in armoede is er een gebrek aan kennis hierover bij de doelgroep. Armoede is een fenomeen met veel facetten en voor elk facet is er een bepaald aanbod. Dit aanbod moet via maatwerk afgestemd worden op de betrokkene.

Hiervoor is wel één loket of aanspreekpunt nodig om iedereen naar de juiste dienstverlening toe te leiden. De stad Kortrijk werkt met casemanagers, een hulpverlener die een uniek aanspreekpunt is voor het betrokken gezin. Dit wordt ook wel de bestrijding-aan-huismethode genoemd.

Zorg dat de mensen meer over houden

Facturen voor gezinnen namen toe, voor water, energie, openbaar vervoer, hoger onderwijs. Door gebrek aan voldoende sociale huisvesting betalen gezinnen een veel te hoge prijs voor vaak erg slechte huisvesting. Veel gezinnen die op een uitkering of een leefloon zijn aangewezen moeten het ondanks dure beloftes nog steeds met een inkomen onder de armoedegrens stellen. Gezinnen met het water aan de lippen dreigen de link met de samenleving te verliezen.

Een gemeente heeft weinig instrumenten om het inkomen van mensen te verhogen, maar kan wel werken op vermindering van de uitgaven. We kunnen ze helpen op vlak van energie, telecommunicatie, hospitalisatie, woningen, voeding …

mensen helpen met bankzaken/convenant afsluiten met banken voor klantvriendelijkheid, ook naar kansarmen en senioren.

Cheques voor fietsherstellingen, kleine klussen aan huis, …

De sleutel ligt in het onderwijs

pexels-photo-261895.jpeg

Bron: Pexels

Hoe scholen geconfronteerd worden met armoede werd treffend vertolkt door een bijzondere getuigenis in Charlie Magazine.

Want scholen en het bredere onderwijsbeleid kunnen een belangrijke preventieve taak opnemen in de strijd tegen sociale ongelijkheid tussen bevolkingsgroepen in de samenleving. Een preventieve aanpak loont meer dan naar een incassobureau stappen om de onbetaalde facturen te verhalen …

schulden_op_school

SOS Schulden op School is een vzw die streeft naar gelijke onderwijskansen voor alle kinderen en jongeren, door aandacht te besteden aan de schoolkosten. Want problemen met schoolkosten kunnen uitsluiting van kinderen en jongeren in de hand werken. SOS Schulden op School zet daarom individuele begeleidingstrajecten op met schoolteams, bouwt een netwerk met sociale partners, organiseert congressen en doet onderzoek, geeft workshops en ontwikkelt praktijkgerichte instrumenten voor leerkrachten, brugfiguren en zorgcoördinatoren om tekenen van armoede te herkennen … Uit een onderzoek van SOS bleek dat 70% van de scholen te kampen heeft met onbetaalde facturen. Tegelijkertijd zien we dat slechts een handvol scholen daarvoor een beleid heeft ontwikkeld. Samen met de school (directies, inrichtende machten, ouders …), lokale besturen (OCMW, sociaal huis, departementen sociale zaken …) en sociale ankers (CAW, CLB, armoedeorganisaties …) tekent SOS een beleid uit op maat van de school, om de schoolfactuur zo laag mogelijk te houden. De organisatie is actief in heel Vlaanderen, van De Panne tot in Limburg.

Het belang van brugfiguren in scholen is dat zij kinderen en gezinnen in armoede de weg wijzen naar alle maatregelen en instrumenten die voorzien zijn om armoede te bestrijden.

Scholen worden steeds meer geconfronteerd met kinderen in armoede: kinderen die zonder eten, slecht gekleed en ongewassen naar school komen, rekeningen die onbetaald blijven, kinderen die niet kunnen deelnemen aan activiteiten, …

Dit kan aangepakt worden met vorming over gezonde voeding, tussenkomst vervoer (buzzypas), kinderopvang, stimuleren inschrijving kleuteronderwijs, voorzien in tweedehands schoolspullen, uitleendienst voor of groepsaankopen van duur schoolmateriaal, uitbreiding en betere ondersteuning van de huiswerkbegeleiding, …

Jobs, jobs, jobs, …

Mensen met een uitkering worden al vaak met de vinger gewezen. Ze zouden te weinig inspanningen doen en zouden  in de hangmat van een werkloosheidsuitkering blijven hangen of een leefloon… Een leefloon van 890 euro per maand lijkt me niet bepaald een hangmat. Probeer daar maar eens een huishuur van 600 euro te betalen en van de rest een maand te leven.

Dat gaat veel verder dan het huidige mantra van “jobs, jobs, jobs”. Werk is immers pas een brug uit armoede als het werkbaar is en als er voldoende centen tegenover staan. Vandaag is dat allerminst het geval als je uitrekent hoeveel deeltijds werk opbrengt en hoeveel de kinderopvang kost. Die rekening hebben mama’s – en hun partner – ook snel gemaakt. Werk, al dan niet deeltijds, moet dus een hefboom zijn naar een menswaardig gezinsinkomen én een gegarandeerde plek in de kinderopvang.

startup-photos.jpg

Bron: Pexels

Het aantal vacatures is de laatste maanden gelukkig opnieuw sterk gestegen. Deze hoeraberichten verdienen wel een kanttekening. Peter Heirman, woordvoerder van Netwerk tegen Armoede, is zeer kritisch. Het gaat immers om enerzijds jobs voor hooggeschoolden en anderzijds over de zogenaamde flexi-jobs. Deze flexi-jobs kunnen we moeilijk omschrijven als een duurzame job, waarmee iemand de kansarmoede kan overstijgen. Weinig geschoolde jongeren hoppen van de ene interim naar de andere en raken steeds trager aan een vaste job. De verwachtingen naar zeer flexibele werkuren matchen dan niet met de kinderzorg van jonge alleenstaande ouders. Probeer ook maar eens een huurwoning te vinden met zo’n flexi-job.

Peter Heirman vraagt dan ook om te investeren in kwaliteitsvolle en duurzame jobs die mensen een perspectief bieden. Dit kan in de sociale economie, maar ook in de reguliere sector laten we nog veel kansen onbenut. Werkgevers kijken nog te vaak naar de formele vereisten, zoals diploma’s en rijbewijs, en te weinig naar de echte competenties van mensen.

De snelste weg uit de armoede is een job. Het lokale bestuur is dan ook goed geplaatst om te helpen om obstakels op te ruimen die het vinden van een  job moeilijker maken. Dit kan onder meer door:

  • zorgen voor flexibele kinderopvang
  • begeleiding om op latere leeftijd een rijbewijs te behalen
  • een lokale jobclub waar vrijwilligers op een zeer laagdrempelige manier sollicitatie- en assertiviteitstraining geven
  • organiseren van stagemogelijkheden om ervaring op te doen en een netwerk helpen uitbouwen, eventueel via gemeentelijke overheidsdiensten of in samenwerking met plaatselijke bedrijven
  • actief samenwerken met CAW’s voor psychosociale begeleiding

Sociologe Bea Cantillon (UA) berekende dat het armoederisico bij werkloze gezinnen de laatste jaren flink gestegen is.  Daarbij komt ook de steeds groeiende werkloosheid bij laaggeschoolden en het feit dat het minimumloon sinds de jaren ’90 met nauwelijks 1% is gestegen, terwijl het gemiddelde loon met 14% steeg.

Ze pleit dan ook voor om kwaliteitsvolle jobs voor laaggeschoolden te subsidiëren. Dit kan ook gebeuren door gemeentelijke overheden.

Daarom willen we inzetten op een intensievere samenwerking met en coördinatie van de betrokken actoren in de sector om samen te voorzien in werkervaringsstages, sociale economie, intensieve coaching, …

Gezondheid boven alles

pexels-photo-533360.jpeg

Bron: Pexels

Mensen die in kansarmoede leven, hebben vaak ook een ongezonde levensstijl. Dat zorgt voor een negatieve spiraal: hoe meer kansarmoede, hoe ongezonder. Hoe ongezonder, hoe meer kansarmoede. Mensen lager op de sociale ladder leven minder lang, eten ongezonder, wonen tussen schimmels en hun kinderen hebben een slechter gebit.

Wie moet overleven, is bezig met de realiteit van de dag.

Frederic Vanhauwaert van het Netwerk tegen Armoede vindt dat er te veel vrijblijvende preventie gebeurt, zoals affiches en folders over gezond eten. Hij vindt dat er concrete maatregelen moeten genomen worden. Zo is hij blij met de oproep om snoep- en drankautomaten op school te verbieden.

Onderwijs is een van de plekken waar concrete maatregelen een grote impact kunnen hebben op het welzijn en de gezondheid van alle leerlingen, rijk én arm.

Betaalbaar wonen

pexels-photo-878873.jpeg

bron: Pexels

Na nieuwjaar maakte het Netwerk tegen Armoede het resultaat van haar peiling bij 60 organisaties bekend. Daaruit blijkt dat mensen in armoede het steeds moeilijker hebben om basisbehoeften zoals betaalbaar wonen en zorg te financieren.  Het Netwerk tegen Armoede roept daarom lokale besturen op in te zetten op sociale verhuurkantoren en wijkgezondheidscentra.

Peter Heirman, communicatieverantwoordelijke bij hetzelfde Netwerk tegen Armoede, geeft alvast volgende aanzet:

Sociale verhuurkantoren hebben directe impact op de woonsituatie van mensen in armoede. Ze geraken zo veel sneller aan een kwaliteitsvolle woningen. OCMW’s moeten daar nog meer op inzetten, bijvoorbeeld om eigenaars een premie te geven als ze hun woning verhuren via dit platform.

Jammer genoeg zijn er niet alleen te weinig sociale woningen in Berlare, ze zijn vaak ook in slechte staat. Er moet door het gemeentebestuur en door Hulp in Woningnood (laten we in één beweging ook eens de paternalistische naam van de huisvestingsmaatschappij eens  eens veranderen) dringend geïnvesteerd worden in bijkomende woningen en in het opknappen van de bestaande woningen. Het valt wel op dat op het einde van deze legislatuur de herstellingen en renovaties aan sociale woningen worden opgedreven.

Aandacht voor vergrijzing van de kwetsbare doelgroepen is belangrijk: laten we zorgen dat senioren zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven en daar de nodige ondersteuning voor krijgen. Extra stimulatie om kangoeroewoningen te voorzien is hierin zeer belangrijk.

We vragen ook een strikte regulering en controle op de kwaliteit van huurwoningen. De meest doortastende maatregel is het onbewoonbaar verklaren van extreme gevallen. Uiteraard zijn er minimale kwaliteitseisen voor de eigenaar. Wij willen een stap verder gaan en ook inzetten op gemeentelijke heffingen op ongezonde, slecht geïsoleerde en onveilige huurwoningen. Deze heffingen kunnen ook progressief stijgen bij elke negatieve controle.

We willen bij eigenaars ook de samenwerking met sociale verhuurkantoren promoten om het aanbod voor kwetsbare groepen te vergroten.

Biedt mensen een netwerk

Mensen in kansarmoede leven meestal afgesloten van de rest van de samenleving, soms uit schaamte, soms uit gebrek aan contacten, maar ook gewoon om financiële redenen. Verenigingen en sportclubs motiveren om mensen in armoede te betrekken in hun werking, biedt deze mensen automatisch een pak extra kansen. Ze krijgen opnieuw een netwerk. De financiële reflex blijft echter belangrijk: deelnemen aan sport, verenigingsleven en cultuur kost geld, ook al krijg je goedkoper lidgeld of goedkope tickets. Zo is er de confrontatie met de kleding of materiaal dat moet aangekocht worden, het drankje of hapje dat ook je kinderen zouden willen zoals alle andere kinderen, … Sociale tarieven, ruildiensten voor sportkledij, … zijn alvast een goede start.

Buurtwerk en sociale samenhang zijn enorm belangrijk om mensen in kansarmoede een netwerk te bieden. Alert zijn voor noden in je omgeving, kleding en speelgoed doorgeven aan wie het kan gebruiken, mensen wegwijs maken naar de juiste voorzieningen, … is laagdrempelig, maar oh, zo belangrijk.

Daarom willen we vorming aanbieden voor de lokale verenigingen hoe ze mensen uit de kansengroepen kunnen integreren in hun werking. We willen een tussenkomst voorzien bij aankoop van sportuitrusting, danskledij, instrumenten, … Mensen uit de kansengroepen willen we “activeren” om zich aan te sluiten bij sportclubs, jeugdbewegingen of socio-culturele verenigingen. Dit moet een vast onderdeel worden van de gesprekken met de sociale dienst.

Mensen uit kansengroepen stimuleren om vrijwilligerswerk te gaan doen is ook een manier om het sociaal isolement te doorbreken. Men kan op deze manier deel uit maken van een vereniging of club zonder grote kosten te doen. Maar toch zo de broodnodige sociale contacten te krijgen om de eigenwaarde op te krikken.

Mobiliteit

Mensen in armoede zitten vaak opgesloten in hun eigen omgeving. Vaak zijn ze minder goed te been en mobiliteit is duur. Zorg dat mensen kunnen uitbreken uit hun eigen gevangenis.

Dit kan al vrij eenvoudig door een taxi-dienst op te zetten met vrijwilligers voor mensen die slecht te been zijn.

1200px-fahrrad_mit_rollstuhlplattform_van_raam_velo-plus_2_-_verkehrszentrum

Rolstoelfiets

Het OCMW moet voorzien in een uitleendienst met hulpmiddelen, zoals mobility scooters en rolstoelfietsen, voor wie een beperking heeft. Bijvoorbeeld een rolstoelfiets is ideaal om met rolstoelgebruikers comfortabel op stap te gaan in de gemeente. Aankoop of huur voor particulieren is duur en zo’n fiets wordt occasioneel gebruikt. Dit kan zelfs gezien worden in een extra toeristische troef waar deze verhuur het voor mensen met een beperking of senioren aantrekkelijker maakt om hier een vakantie in eigen land of daguitstap te maken.

We vragen ook een volwaardige en efficiënte tussenkomst in het openbaar vervoer voor leerlingen, studenten en kansengroepen.

In samenwerking met de Sperwer kan een fietsbibliotheek uitgebouwd worden waarbij gezinnen een kinderfiets kunnen inruilen voor een groter model. Voor kansengroepen worden reperatiecheques beschikbaar gesteld om hun fietsen bij lokale fietsenmakers te laten herstellen. Een veilige fiets mag immers geen besparingspost zijn.

Tot slot: de armoedetoets

Het moet de reflex zijn van het lokale beleid om te zorgen dat elke beleidsbeslissing de armoedetoets kan doorstaan.

Wij willen ALLE mensen meer betrekken bij het beleid door oa. het inzetten van focus- en expertisegroepen. Het systematisch opnemen van ervaringsdeskundigen in armoede bij elk overleg.

De noodzakelijke trendbreuk in de kansarmoede-index van Kind en Gezin zal er niet vanzelf komen en met zwartepieten zullen we niets veranderen. We hebben geen schuldigen nodig, maar oplossingen. Nieuwe en misschien wel radicale oplossingen in de ogen van sommigen. Daarom moeten alle politieke partijen samen met verenigingen die armoede bestrijden, met experten en ervaringsdeskundigen een staten-generaal houden rond dit thema en te werken aan een volwaardige actieplan.

We willen dat Berlare een goede plek is voor iedereen. De strijd aanbinden tegen armoede is in het belang van iedereen, ook van de welgestelden in onze gemeente. Een gemeente met veel armoede zet immers toerisme en lokale economie onder druk. Tijd om te investeren in ALLE mensen!

sp.a-Groen Berlare-Overmere-Uitbergen maakt een speerpunt van armoedebestrijding omdat iedereen er beter van wordt.

 

Geplaatst in Berlare, Lokaal beleid, visie | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Feestrede laureaten 4e Solidariteitsprijs 2018 Greta Van Boven en Filip De Sutter

IMG_20180430_204715Voor de vierde keer overhandigen de progressieve organisaties de Solidariteitsprijs. Dit is een prijs die we uitreiken aan een persoon of groep, die zich belangeloos inzet voor de medemens. De winnaar krijgt een kunstwerk. In het verleden werd dit geschonken door de in 2016 overleden topfotograaf én gewezen sp.a-voorzitter Marc Van Gysegem. Marc kreeg trouwens afgelopen weekend de kunstgalerij van CC Stroming naar zich vernoemd. Morgen op 1 mei om 11u gaat het Berlaars salon van start in het kasteelpark én ook daar zal speciale aandacht zijn voor Marc. We nodigen dan ook iedereen uit om aanwezig te zijn. Een rood accent of een roos op de kleren zou leuk zijn.

De erfenis van Marc moeten we koesteren, want met cultuurbeleid en een mooi cultuuraanbod wilde hij mensen zich laten ontwikkelen en kansen geven in de lokale gemeenschap. Hij was echt een sociale kunstenaar of een artistieke socialist.

De organisatie vond een waardige vervanger in Joris “Jos Art” Van Peteghem, een jonge, rebelse beeldend kunstenaar, die intussen flink de lokale grenzen overstegen is. Zo won hij verschillende prijzen en was hij huiskunstenaar van de Lokerse Feesten en van de Age of Love.

Vorige laureaten van de Solidariteitsprijs waren: Maria Beauprez (2015), Fonds voor Kinderen van bij Ons (2016) en The Village (2017).

Er zijn zo van die mensen die 48 uur op een dag hebben, zo’n mensen zijn Greta en Filip.  zes kinderen groot brengen, hun winkel runnen en daarnaast tal van engagementen. Greta studeerde vorig jaar nog voor verpleegster, behaalde na haar eerste jaar het getuigschrift van zorgkundige en Filip is al jaren bezig met de studie van het Hebreeuws en de joodse cultuur en godsdienst.

Daarnaast zijn ze de trekkers van Finado Ethiopië en organiseren ze elk jaar een Ethiopisch kerstfeest. Finado Ethiopië ondersteunt peterschappen, het bouwen van scholen en het brengen van drinkbaar water in Ethiopië en draait 100% op gemotiveerde vrijwilligers. Ze halen het geld bij elkaar door te spreken op scholen, bij serviceclubs en door aan te kloppen bij gemeente en provincie  en vooral van giften en schenkingen van heel wat mensen.IMG_6581

Greta is al eeuwen de coördinator en bezieler van de 11 11 11-actie en richtte in 2006 de Gemeentelijke Raad voor Ontwikkelingssamenwerking op. Onder meer door toedoen van Greta steunt Berlare Sinds 2009 een waterschap in de Ecuadoriaanse gemeente Rio Verde, waar de lokale bevolking nu kan beschikken over proper drinkwater.

IMG_6584Filip is een geëngageerde gids in de Dossin-kazerne waar hij op zondagvoormiddag de meest uiteenlopende groepen – rondleidt. In zijn gidsbeurten beklemtoont hij de noodzaak om de holocaust te herdenken en bewust te zijn van de gevaren van onverdraagzaamheid. Op het afgelopen ledenfeest van de Heemkundige Kring van Overmere liet hij de zaal vollopen met een lezing over zijn boek. Daarin beschrijft hij over een boeiend stuk Joodse en Overmeerse geschiedenis. Jean Brawerman, een jongentje van Joodse afkomst, zat tijdens de oorlogsjaren ondergedoken bij de familie Rasschaert in Overmere. Een mooier voorbeeld van onvoorwaardelijke solidariteit is amper mogelijk.

Toch is dit slechts een tipje van de sluier, want Greta en Filip zijn vooral bescheiden mensen en helpen vooral mensen in alle stilte.

Greta en Filip, in naam van alle mensen uit Berlare, Overmere, Uitbergen én de rest van de wereld: hartelijk dank voor jullie onverdroten inzet voor een betere wereld.

We vragen de kunstenaar Jos Van Peteghem naar voor om het kunstwerk aan Greta en Filip te overhandigen.

We vragen ook de bestuursleden van sp.a, Curieus en s-plus naar voor voor het fotomoment.

 

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Bij storm en ontij: klimaatverandering in de Donkgemeenten

effects-of-climate-change

publicdomainpictures.net

Het is intussen reeds verschillende jaren geleden dat we nog op het Donkmeer konden schaatsen. De druiven en de vijgen doen het goed in onze tuin.

Niemand kan ontkennen dat ook in onze contreien de klimaatverandering zich laat gelden. Warmere zomers zijn misschien leuk, maar er zijn ook minder leuke veranderingen: we zullen bijvoorbeeld steeds meer stormen te verwerken krijgen.

We kregen reeds enkele voorproefjes. In 2013 raasde de Sinterklaasstorm over ons heen. In het weekend van 19 november 2016 was het nog eens zo ver. In januari 2017 moest ook onze regio de nodige voorzorgsmaatregelen treffen om storm Dieter te weerstaan. Dankzij de Sigma-werken bleven de gevolgen binnen de perken.

Bij een stormtij, de combinatie van springtij en een noordwesterstorm op de Noordzee, zorgen de overstromingsgebieden Paardeweide (Berlare en Wichelen) en Bergenmeersen (Wichelen) dat het overtollige water succesvol opgevangen wordt.

20180422_115002

De Paardeweide (Berlare)

Wetenschappers voorspellen dat dit door de klimaatverandering steeds meer zal voorkomen: meer en heviger stormen, warmere zomers en meer wateroverlast. Om te weten welke gebieden onder water komen te staan bij de stijging van de zeespiegel, zijn er enkele dynamische kaarten die de scenario’s in beeld brengen.

Ook de warme zomers zullen iets té worden: meer hittegolven staan ons te wachten. April kende uitzonderlijk warme dagen en volgens het rapport van het World Weather Attribution (WWA) en andere organisaties is het de klimaatsopwarming die zorgt voor de toenemende hittegolven. Uit de studie blijkt dat we in de komende jaren twee keer kans krijgen op extreme hitte, in Spanje is dat zelfs meer dan tien keer meer kans.

wiv-ispHet zal niet alleen zweten zijn, voor veel mensen wordt het wel zeer ongezond. De Europese hittegolf in de zomer van 2003 zorgde voor 70.000 vroegtijdige overlijdens. Datzelfde rapport berekende dat tegen het einde van deze eeuw er jaarlijks 150.000 doden zullen vallen in Europa. Volgens het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid zorgde de hittegolf van afgelopen juni voor 235 extra overlijdens in Vlaanderen. De Vlaamse Overheid pakt uit met “hitteplannen” en sensibiliseringscampagnes, zoals “Warme Dagen”, die zich vooral richten op kwetsbare mensen.

Indien er niets gedaan wordt aan deze klimaatverandering zullen er op het einde van deze eeuw zo’n 350 miljoen Europeanen blootgesteld zijn aan extreme en gevaarlijke weersomstandigheden, zoals hitte, overstromingen en droogte. Dat is een stijging van 5400 procent op enkele decennia tijd.

Ook in ons kleine Groot-Berlare worden we niet gespaard van de globale klimaatopwarming.

Vorige juni was de uitzonderlijke droogte voor veel boeren een ramp. Ook voor de gezinnen moest dit niet veel langer duren: de watervoorziening kwam stilaan in het gedrang.
Dit stond in contrast met het extreem hoge waterpeil van de Schelde begin 2017. Dank zij de overstromingsgebieden (de Scheldebroeken, het Lippenbroek en de Paardeweide), hielden we het water binnen de dijken. Stormtij (de combinatie van een noordwesterstorm en springtij) in januari deed alarmbellen afgaan in het Scheldebekken. De veerdiensten konden wel een tijdlang niet uitvaren en de dijken werden afgesloten door het wassende water.
Deze structurele toename van de hoeveelheid neerslag in de winter zal gevolgen hebben voor de rivieren. Overstromingspolders zoals de Sigma-werken bij ons moeten overstromingsschade beperken. De aanzet tot het grote Sigma-plan, met haar overstromingsbieden, dateert reeds uit 1976 toen grote overstromingen Vlaanderen teisterden.
De afwerking van de dijkwerken kwam niks te vroeg en verschillende gebieden werden voor het eerst gecontroleerd onder water gezet. De overstromingsgebieden werden intussen schitterende stukjes natuur met een unieke fauna en flora.
thaumetopoea_processionea2c_closeup

Eikenprocessierups (bron: wikipedia)

Er zullen nog andere gevolgen van de klimaatopwarming zijn. Op gebied van flora en fauna mogen we ons verwachten aan een invasie van exoten, dieren en planten die naar het noorden zullen opschuiven, zoals de eikenprocessierups en de wespenspin. De klimaatverandering doet de  waarde van landbouwgrond in Zuid-Europa dalen, terwijl deze in België zou kunnen stijgen met 8,5 procent, volgens professor Steven Van Passel (UHasselt).

Uit een bevraging van de Dienst Klimaatverandering van de  Federale Overheidsdienst Volksgezondheid wilt 85 procent van de Belgen een dringende aanpak van de klimaatverandering en vindt dat dringender dan zelfs de bestrijding van terrorisme. In 2015 schreven 350 Belgische wetenschappers een open brief om tot onmiddellijke klimaatactie over te gaan.

De techno-optimisten gaan er van uit gaat dat de evolutie van de technologie de klimaatproblemen zal oplossen, anderen zien meer in kleinschalige burgerinitiatieven. Beide ideeën zullen bijdragen tot de oplossing, maar er zal meer nodig zijn.
Niel Staes beklemtoont het belang van het beleid en somt volgende maatregelen op: het stopzetten van fossiele subsidies, inzetten op groene jobs, het invoeren van CO2-taks, resoluut gaan voor steden op mensenmaat, lokale transitie-initiatieven volop steunen, ademruimte geven aan alternatieve energieprojecten, investeren in duurzaam vervoer, lokale landbouw heroriënteren er herwaarderen, …
Hij is immers van mening dat:

Het is een illusie te denken dat we als burgers gezapig kunnen verder doen en dat onze samenleving miraculeus rondom ons transformeert.

KlimaatCoalitie[1]Verschillende organisaties verzamelden zich in de Klimaatcoalitie is een nationaal platform bestaande uit een zestigtal leden uit de milieubeweging, de noord-zuid-beweging, vakbonden en sociale organisaties. Zo een diverse verzameling actoren uit de civiele samenleving is heel uitzonderlijk in de Belgische context.  Dit breed netwerk oefent druk uit op beleidsmakers om krachtige maatregelen te nemen en mobiliseert een breed publiek voor een klimaatvriendelijke samenleving doorheen jaarlijkse grote campagnes. De coalitie coördineerde reeds Dance for the Climate, Sing for the Climate, … en bracht haar leden in 2015 op de been voor de klimaattop in Parijs.

De federale overheid riep een website in het leven om de gevolgen te monitoren en de maatregelen op te volgen: http://www.klimaat.be/nl-be/ .
Toch moesten de bevoegde ministers toegeven dat Vlaanderen zijn klimaatdoelen niet zou halen. In maart 2012 wou Schauvliege tegen 2020 de uitstoot van broeikasgassen verminderen met minstens 30 procent, Vlaanderen komt aan amper 2 procent. In het verkeer nam de uitstoot zelfs toe. Om die doelen vooralsnog te bereiken, moet het aantal zonnepanelen, windmolens en andere duurzame energiebronnen te komende drie jaar verdubbelen.
20180422_105124

De Paardeweide (Berlare)

Ook lokale besturen moeten hun steentje bijdragen, want zoals hierboven beschreven, zullen onze Donkgemeenten niet gevrijwaard blijven van de klimaatveranderingen.  In Lochristi hebben ze dat een tijdje geleden reeds begrepen: deze gemeente lanceerde haar klimaatplan om tegen 2020 twintig procent minder CO2 uit te stoten. Zo zal isoleren en energiearm bouwen ondersteund worden.

Wanneer gaat gemeente Berlare het Burgemeestersconvenant voor klimaat en energie ondertekenen, zoals bijna 8000 Europese burgemeesters reeds voordeden? Deze convenant brengt duizenden lokale en regionale autoriteiten samen die zich vrijwillig engageren om de klimaat- en energiedoelstellingen van de EU op hun grondgebied te verwezenlijken.

Nieuwe ondertekenaars zeggen nu toe om de CO2-uitstoot tegen 2030 met ten minste 40% te verminderen en een geïntegreerde aanpak voor de mitigatie van en aanpassing aan klimaatverandering te volgen.

Werk aan de winkel op lokaal vlak om de wereld te redden.

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Een reservaat genaamd Berlare, Overmere en Uitbergen

20140624_175842Ooit van NDD gehoord? NDD staat voor Nature Deficit Disorder, de verzamelterm voor het effect van het leven zonder natuurbeleving, in kunstlicht en zonder al te veel beweging. Dit zorgt vooral bij kinderen voor psychologische en fysieke klachten. Dit syndroom werd voor het eerst beschreven door Richard Louv. We laten het wetenschappelijke gehalte even in het midden, maar het is een feit dat het “buitenleven” een positieve invloed heeft op de gezondheid. Rond de Donk mogen we niet klagen over die natuurbeleving en de talrijke mogelijkheden om er met het gezin op uit te trekken.
Als inwoner durven we het wel eens vergeten, we wonen in één van de mooiste stukjes van Vlaanderen. De Meersen, de Gratiebossen, de Scheldeboorden, de Hoge Berg en uiteraard De Donk. Stukjes natuur om te koesteren. Gelukkig gaan we er (voorlopig) vrij zorgzaam met om en doen gemeente en vrijwilligers de nodige inspanningen.Nog zo’n mooie plek is ’t Stamkot, gelegen langs de Leopolddreef en de Heidekasteeldreef, dat in 2016 in beheer van Natuurpunt vzw kwam. Sinds dan maakt het deel uit van een groter geheel, het erkende natuurreservaat ‘Heidemeersen’.

De Vlaamse Landmaatschappij en het Agentschap Natuur en Bos benoemde het gebied het “Land van Meersen en Meer” en strekt zich uit over de gemeenten Wichelen, Wetteren, Berlare en Laarne. In dit gebied zijn reeds vele en mooie routes voor wandelaars en fietsers naar de verschillende toegangswegen. De VLM en het agentschap gaan nog meer investeringen doen om die in de toekomst nog aantrekkelijker te maken.

Een jaar geleden gaf minister Schauvliege groen licht voor natuurinrichtingswerken in de omgeving van Berlare Broek en het Donkmeer, goed voor zo’n 379 hectare. Het begin van de werken is gepland in de loop van 2018 (in 2014 was er reeds een eerste reeks werken) en zal vooral de oorspronkelijke vegetatie in ere herstellen waardoor ook de fauna zal aangetrokken worden. Hiervoor gaan Agentschap voor Natuur en Bos, de gemeente Berlare, Intercommunale Dender-Durme-Schelde, vzw Durme en de polder tussen Schelde en Durme samen werken.Donkmeer

In het kader van dat natuurinrichtingsproject (NIP) wordt de natuur rond het Donkmeer in zijn oorspronkelijke staat hersteld.  Zo krijgt de Eendenkooi  een volledige make-over: de aaidieren verhuizen naar de Nieuwdonk en de vogelkooien verdwijnen. Er komt een speelweide en de natuur wordt in zijn natuurlijke staat hersteld. De werkzaamheden beginnen binnenkort.

De aanwezige dieren werden “verloot” onder mogelijke liefhebbers. Of deze werkwijze  beantwoordde aan de normen van het dierenwelzijn laten we nu even in het midden. Bijkomend kan de vraag gesteld worden of het huidig concept van “aaidieren”  uberhaupt nog in overstemming gebracht kunnen worden met het dierenwelzijn, vooral omdat steeds meer aaidierenweides gesloten worden wegens een gebrek aan respect van de bezoekers voor die dieren. Zo sloot Planckendael haar kinderboerderij afgelopen juli.
25188584_10208363669528182_1626319699_nDe veranderingen aan de Eendenkooi passen in het Natuurinrichtingsproject (NIP) van de Vlaamse overheid, dat gericht is op de herstelling, ontwikkeling en het behoud van natuurwaarden. De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) betaalt het grootste deel van de werken.

Regelmatig worden inspanningen gedaan om kinderen te laten kennis maken met en te laten genieten van onze natuur en haar grote en kleine levende wezens. Het speelbos in het Kasteelpark is een succesvolle investering om kinderen het buitenleven te laten ervaren.

Het weinig populaire Museum Donkmeer krijgt ook een nieuwe bestemming in functie van natuureducatie. Het moet een natuurbelevingscentrum worden. Toch lijkt 243.500 euro voor verschillende waarnemers aan de hoge kant voor de herinrichting van het museum. Positief is dat vzw Durme een onderkomen krijgt in het museum. Vzw Durme doet schitterend werk voor natuurbehoud in onze omgeving.

Eén van de grootste uitdagingen voor onze gemeente op vlak van natuurbehoud is het massale zwerfvuil. De dure vuilzakken zullen er waarschijnlijk voor iets tussen zitten.

Eerst 7 Vlaamse gemeenten, daarna 36 riepen op om statiegeld voor blik en plastic in te voeren om het zwerfvuil te bestrijden. Geen wonder, want zwerfvuil kost de Vlaamse gemeenten 100 miljoen euro per jaar. Voorstanders van statiegeld hebben zich verenigd in de Statiegeldalliantie en groepeert meer dan 100 Vlaamse en Nederlandse organisaties en bedrijven. Dit zal niet alle problemen oplossen, maar zou een grote stap vooruit zijn. Tijd dat ook Berlare zich hiervoor uitspreekt.

Noteer alvast in je agenda: op zondag 22 april gaat Curieus Berlare samen met vzw Durme wandelen in de Paardenweide.
Geplaatst in Berlare, Lokaal beleid, Nieuws, visie | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Tijd voor een Internetionale

SampolFront_jan18Vanavond is er een feestje in de Gentse Vooruit: want SamPol werd 25 jaar jong en het tijdschrift kreeg een volledige make-over.

Samenleving & Politiek is een maandblad dat een kritische blik werpt op maatschappelijke en politieke problemen. Samenleving & Politiek is ook een ideeënblad waar nieuwe ontwikkelingen worden besproken en creatieve voorstellen worden geformuleerd over alle mogelijke maatschappelijke en politieke thema’s. Het is een geëngageerd, maar niet-partijgebonden blad voor een sociale democratie.

Het is een schitterend blad waar belangrijke progressieve denkers een forum krijgen en waar in alle vrijheid discussies over heikele thema’s woeden. Ga zeker eens een kijkje nemen in hun uitgebreide archief.

Of beter: steun SamPol door een abonnement te nemen. Je zal het je niet beklagen.

Ik ben dan ook niet weinig trots om in het eerste nummer van de vernieuwde editie te staan met een bijdrage over netneutraliteit: Tijd voor een internetionale.

Ben jij afgelopen jaren ook verslingerd geraakt aan het aanbod van Netflix, beschouw jij YouTube als je beste partner in het levenslange leren, volg je de actualiteit via VRT NWS, ga je ook de wereld verbeteren via de talks van TedX, of heb je gewoon je cd-collectie op zolder opgeborgen omdat je toch over een Spotify-abonnement beschikt? Communiceer jij ook het liefst via Skype, WhatsApp, Facetime en Snapchat? Dit is sinds 14 december allemaal een stuk minder vanzelfsprekend geworden.

Dit artikel zit voorlopig achter een paywall, maar als jullie beloven om een abonnement te nemen, mogen jullie het hier integraal lezen.

 

 

Geplaatst in Internationaal, Media, Nieuws, visie | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Stiff Upper Lips – Waarom de Engelsen zo Engels zijn

flyer2018

Curieus nodigt Harry uit op donderdag 1 februari in het Stadhuis van Dendermonde.

Zondag 21 januari werden, naar jaarlijkse tradities, de culturele nominaties uitgereikt door de Cultuurraad in Berlare. Deze prijzen gaan naar personen die Berlare cultureel op de kaart gezet hebben in het afgelopen jaar. 

Ik was zeer vereerd om de lofrede te mogen houden voor Harry De Paepe, voor zijn boek ‘Stiff Upper Lips – Waarom de Engelsen zo Engels zijn’. Hierna vind je de schriftelijke neerslag van mijn woordje. 

Vlamingen zijn anglofielen: ze kijken naar Britse series, houden van hun humor en ze zijn fan van hun popsterren, maar daar stopt het vaak met hun kennis over de Engelse cultuur. Dat is jammer, want de Vlaamse geschiedenis is nauw verbonden met de Engelse.

Niet toevallig reden hier de eerste stoomtreinen na Engeland. In Gent, op enkele meters van mijn werkplek, staan 2 standbeelden van beroemde anglofielen. Lieven Bauwens, smokkelde in de 18de eeuw Engelse weefgetouwen, toen spitstechnologie, ons land binnen. Een ongezien staaltje van industriële bedrijfsspionage. Dat daar nog geen film over gemaakt werd. Hij werd daarvoor bij verstek ter dood veroordeeld en op verschillende pleinen in Londen werden poppen, die op hem leken, symbolisch opgehangen.

De grootste Gentse held is Jacob van Artevelde die op de Vrijdagsmarkt richting Engeland wijst. Hij koos tijdens de honderdjarige oorlog de kant van de Engelse koning tegen de Fransen en zorgde dat het Vlaamse laken opnieuw kon uitgevoerd worden naar Engeland.

26904189_10156008308954376_5134751629119336670_n

Bron: Harry De Paepe

Nog iets verder terug in de geschiedenis was er Mathilde van Vlaanderen, de dochter van de Graaf van Vlaanderen en vrouw van een zekere Willem de Bastaard. Door de frustratie over zijn afkomst (vandaar zijn bijnaam), had hij als compensatiegedrag het plan opgevat om Engeland te veroveren. Mathilde zag dat wel zitten en rijk als ze was betaalde ze voor de vloot en een pak Vlaamse huurlingen. Ze was de slimste van de twee en werd daarom ook de  belangrijkste adviseur en de steunpilaar van Willem. In 1066 was Engeland veroverd en in 1068 werd de Vlaamse Mathilde koningin van Engeland en is ze de voorouder van de huidige royals.

Dus, dames en heren, zonder de Vlamingen waren Engelsen niet zo Engels.

Vlamingen houden dus van Engeland, maar Harry is een anglofiel pur sang, excusez le mot, in heart and soul.

Hij is een belezen historicus, maar bovenal een rasverteller. In het atheneum van Dendermonde geeft hij dan ook op begeesterende wijze geschiedenisles.

Harry is van kindsbeen af al erg geïnteresseerd in Engeland en zijn specifieke cultuur. Omdat op de videocassette van Mary Poppins ook de kersttoespraak van de Engelse koningin stond, was hij als kleuter reeds geïndoctrineerd in de Englishness.

In verschillende radio- en televisieprogramma’s, zoals Interne Keuken op Radio 1, is hij een graag geziene gast  en wie van ons kan zeggen dat hij een eigen radioprogramma slash podcast heeft Klara. Daarnaast hij nog tijd om over Engelse geschiedenis en politiek te schrijven voor Doorbraak.be, Knack.be en de website van de VRT.

De hoofdreden, echter, waarom we Harry hier in de bloemetjes zetten, is het boek, dat hij samen schreef met VRT-journalist Flip Feyten:  ‘Stiff Upper Lips – Waarom de Engelsen zo Engels zijn’.

Het werd een boek over het ‘anders-zijn’ van de Engelsen. Hun liefde voor Kerstmis, gekke sporten zoals schenen schoppen, hun aparte humor en de voorliefde voor excentrieke figuren komen aan bod, net als het koningshuis, het politieke systeem en brexit.

Nederlands minister-president Rutten wilde de Engelsen wat beter leren kennen en bestelde onmiddellijk zijn exemplaar bij Harry. Zelfs Brits minister Johnson, die een hoofdrol speelde bij de Brexit, kreeg persoonlijk een exemplaar uit de handen van Harry. 

Als ik even nog snel wat sluikreclame mag maken: op donderdag 1 februari nodigt Curieus Harry uit voor een  lezing over zijn boek en dat gaan we natuurlijk laten begeleiden met tea and scones. Op 4 maart is hij te gast bij onze lokale bibliotheek.  

Straks zullen we een glas drinken op de nominatie van Harry en de anderen, maar wees gerust het zal geen schuimloos en lauw bier zijn.  

Ik vraag graag schepen Gunther Cooreman naar voor om de prijs te overhandigen.

Geplaatst in Berlare, Geschiedenis | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Berlare in de wereld

Berlare in de wereld20171104_091248

“Als de empathie wegloopt uit de samenleving …”
Michael Van Peel

Afgelopen november toonde Berlare zich opnieuw een warme gemeente in koude tijden. Een pak vrijwilligers was in de weer om rijstpapjes, gemaakt door Maria Beauprez, aan de man te brengen ten voordele van 11.11.11. Onze Donkgemeenten hebben een hart voor de wereld.

In het schitterende (online-)tijdschrift MO* deed hoofdredacteur Gie Goris een uitgebreid interview met Jan Pronk, lange tijd de personificatie van “Nederland Gidsland” en nog steeds een held voor het progressief internationalisme. Kortom, iemand waar ik veel bewondering voor heb.

Jan Pronk bij Nationaal Archief & Spaarnestad Photo join Wikipedia

Jan Pronk

Als minister voor Ontwikkelingssamenwerking en later voor Milieu zette Jan Pronk Nederland op de wereldkaart als de natie die mondiaal bestuur en internationale solidariteit zo belangrijk achtte, dat ze er ook de nodige middelen voor opzij zette.

In het interview trekt hij van leer tegen de westerse zelfgenoegzaamheid en het verdwijnen van de internationale solidariteit en wederzijds begrip. Ontwikkelingssamenwerking is (opnieuw) verworden tot handelsbelangen en conflicten in het Midden Oosten worden gevoed door onze interventies. Kortom een analyse die hij deelt met Robert Fisk.

Gelukkig is er nog de niet-gouvernementele samenwerking, al dan niet op lokaal vlak.

Zo heeft de Berlaarse bevolking gelukkig een lange traditie om verder te kijken dan de eigen gemeentegrenzen en weet dat oorlog, onrecht en armoede niet aan onze landsgrenzen stopt. Onze Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) is dan ook een zeer dynamisch orgaan.

Onder impuls van het GROS werd Berlare een Fairtrade-gemeente. Dit betekent dat het bestuur, de inwoners, de organisaties en de bedrijven in onze gemeente aandacht hebben voor duurzame producten en eerlijke handel.

fair20trade

logo Fairtrade

Een mooi jaarlijks terugkerend event is het Fair Food Feest. Een feest met gezellige optredens, workshops, lokale en fairtrade producten.

De Oxfam Wereldwinkel van Berlare trekt natuurlijk al veel langer aan de kar van duurzame wereldhandel. Helaas stopte winkel in Berlare, maar gelukkig loopt de educatieve werking verder en blijven de producten te koop via het Voedselteam Donkgemeenten en in het Fruithoeksken.

Op de laatste gemeenteraad werden de voorstellen van de GROS voor het ondersteunen van enkele noord-zuidprojecten goedgekeurd. Jaarlijks gaat 10 000 euro naar projecten in het zuiden. Onder meer Finado Ethiopië,  Werkgroep Pater De Visscher, The Village vzw, Face for children in need vzw en Rumahedi kunnen hiervan profiteren.

finado_logo

logo Finado

Finado moet ik hier niet meer voorstellen, Comité Pater De Visscher is meer dan een steuncomité voor de pater, en er zijn ook nieuwe organisaties, zoals The Village, de vzw van Willy Neels uit Overmere en Leon Peeters uit Kalken. Zij helpen Oegandese kinderen met een verstandelijke beperking en werken aan bewustwording bij de lokale bevolking om deze kinderen niet te verstoten.

Toch is onze wereld ondanks deze initiatieven nog steeds niet de ideale plaats waarvan we allemaal dromen. We herdenken momenteel de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog, maar nooit waren er meer conflicten in de wereld. De burgeroorlog in Syrië, de crisis in Oekraïne, het oplaaiende geweld in Gaza, de vergeten conflicten in Centraal Afrika. Het lijkt wel of de hele wereld in oorlog is.

De wereld in Berlare

Ondanks dat Berlare een weinig diverse gemeente is, leeft ook hier een deel van de wereld. Onze gemeente telt 14758 inwoners, waarvan 14463 Belgen. 295 inwoners, of 2% van de bevolking, hebben een vreemde nationaliteit. De grootste groep buitenlanders (45 inwoners) is afkomstig uit: … Nederland.

nationaliteiten-per-gemeente-web

Bron: Het Nieuwsblad

De Leesdijk, de organisatie van de openbare bibliotheken uit onze omgeving, organiseert sinds kort in hun bibliotheken een Taalpunt Nederlands. Dit moet anderstalige nieuwkomers in staat stellen om sneller onze taal te leren. Oprecht een goed initiatief, niets te vroeg. In verschillende andere gemeenten bestaan die reeds enige jaren. In het Taalpunt Nederlands staan alle materialen, zoals taalcursussen en maatschappelijke oriëntatie, voor anderstaligen samen.

dirkvandermaelen

flyer van een lezing van Curieus

Wie facebook volgt zal het soms anders denken, maar Berlare is een warme gemeente met een hart voor haar buren en voor mensen uit verdere gebieden in de wereld. Tijdens de vluchtelingencrisis vonden verschillende vrijwilligers elkaar om, vaak in alle stilte, de vluchtelingen in Berlare een menswaardig onderkomen te geven. Ze hebben toen daarvoor een afzonderlijke facebookgroep opgericht: Inwoners van de Donkgemeenten met het hart boven hard.

Het GROS, de gemeentelijke raad voor ontwikkelingssamenwerking, is een prachtig orgaan. Laten we een sterke reactie vragen van het huidige bestuur én aan alle politiek partijen om ook in de volgende legislatuur hierop in te zetten.

 

 

 

 

 

 

Geplaatst in Berlare, Lokaal beleid, Nieuws, visie | Tags: , , | 1 reactie

Op uw gezondheid ..

logo

Logo Gezonde Gemeente

Met nieuwjaar wensen we elkaar een goede gezondheid, toch wel het belangrijkste in een mensenleven. De belangrijkste kerntaak van het gemeentebestuur is het welzijn van haar inwoners en het bevorderen van hun gezondheid is daar een belangrijk onderdeel van.

Berlare wil zich inderdaad profileren als een gezonde gemeente en schreef zich in de actie van de vzw Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie. In 2016 ondertekenden het OCMW en de gemeente het charter van de Gezonde Gemeente. Daarvoor werd een samenwerkingsovereenkomst afgesloten met vzw Logo Dender.

In 2016 was het thema “verslavingen”. We moeten helaas vaststellen dat in onze gemeente nog steeds mensen lijden onder drugsmisbruik, zoals ik in een vorig artikel beschreef. Met cursussen stoppen met roken en brave campagnes naar jongeren toe zullen we er niet komen.

Dit jaar was het thema “gezonde voeding” het thema, helaas is daar weinig van bij gebleven. Het Voedselteam Donkgemeenten werd opgericht, maar daar heeft het gemeentebestuur zelf weinig verdienste aan. Dat een diëtiste uitleg kwam geven over etiketten op voedingswaren is aan veel mensen voorbij gegaan.

2018 zou het jaar van de “beweging”. Tijd om de oncomfortabele verkeersinfrastructuur onder handen te nemen, zodat we op een veilige en comfortabele manier werk kunnen maken van dit voornemen.

Na lang aandringen gaat Berlare investeren in extra AED-toestellen. Die zullen ingezet worden in verschillende gemeentelijke gebouwen, zoals de sporthallen in Berlare en Overmere, De Venne en  de Festivalhal.

Allemaal mooie doekjes tegen het bloeden, want een echt gezondheidsbeleid kan dit (nog) niet genoemd worden. Dure losse flodders zonder coherente visie en met weinig aantoonbare return.
Laten we anderzijds elk initiatief dat de gezondheid van onze bevolking ten goede komt, hoe klein ook, toejuichen. Zelfs wanneer er maar één persoon met gebaat is, is dat gewonnen.
Laten we in elk geval werk maken om samen tot een visie te komen hoe we echt kunnen werken aan de gezondheid van de inwoners van Berlare.
Geplaatst in Berlare, Lokaal beleid, Nieuws | Tags: , , , | 3 reacties

Fuseren: laten we de troeven zelf in handen nemen

Als ik eerlijk moet zijn, dan mogen we niet langer wachten. Laten we onmiddellijk onderhandelen met andere gemeenten om te fuseren. Nu kunnen we nog kiezen en krijgen we mooie financiële voordelen. Als we dat niet doen, zullen binnen enkele jaren de fusies voor ons beslist worden en dan zonder voordelen.

OostVlaanderen

By Wikibelgiaan CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons

Ik kon mijn gesprekspartner geen ongelijk geven. Nieuwe fusies zijn onvermijdelijk, want de meeste gemeenten zijn te klein om het steeds complexer wordende takenpakket uit te voeren, vooral op vlak van competenties, infrastructuur en technologie.

Steeds meer bevoegdheden worden doorgeschoven naar de gemeenten, zoals welzijn, gezondheidszorg en kinderopvang. Dit is nu reeds moeilijk om dragen voor een kleine gemeente en deze druk zal alleen maar toenemen. Ondersteuning door de provincies mogen we stilaan vergeten, want in 2018 zijn die helemaal uitgekleed. De schaalgrootte van veel gemeenten, om de uitdagingen van het heden en de toekomst aan te kunnen, is te klein.

In Vlaanderen zijn er bijna 100 intercommunales en meer dan 2.000 andere samenwerkingsverbanden van gemeenten, omdat de meeste gemeenten te klein zijn voor veel van hun taken.

logo_dds

DDS, één van onze bekendste intercommunales

Toch zijn intercommunales geen oplossing: ze liggen terecht onder vuur door hun ondoorzichtige structuren, het ondemocratische beleid en de weinig efficiënte organisatie. En dan spreken we nog niet over de overdreven vergoedingen voor de vertegenwoordigers.

Zoals Guy Tegenbos het stelt in De Standaard:

Die intercommunales eigenen zich het label ‘van openbaar belang’ toe, maar functioneren in feite als privébedrijven. De goede bedoelingen van vele bestuurders ten spijt, verdedigen ze niet in de eerste plaats de belangen van de burgers of van de gebruikers. Integendeel. Ze streven winstmaximalisatie na.

Zijn oplossing is simpel:

En als gemeenten zoveel samenwerkingsverbanden moeten oprichten, betekent dit dat ze te klein zijn, en dan moeten ze durven samen te gaan.

Vlaanderen staat hier niet alleen. In Nederland heeft zonder veel tegenstand en moeite het aantal gemeenten flink gereduceerd, Denemarken heeft zijn gemeentefusies achter de rug en Duitsland heeft concrete plannen.

Het was de ambitie van de huidige Vlaamse regering om de macht van de provincies te verleggen naar Vlaanderen en de gemeenten én het aantal gemeenten drastisch terug te schroeven tegen de verkiezingen van 2018. Helemaal geslaagd kun je deze ambitie niet noemen, maar toch heeft het enkele gemeenten in beweging gezet.

De laatste fusie in België dateert reeds uit 1983, toen Antwerpen fuseerde met zeven randgemeenten en volgens de geruchten bij experten, zoals Johny Vansevenant, zal de verplichte fusie wel eens in het volgende regeerakkoord kunnen staan.

Wie …

In februari konden we in de krant lezen dat de Limburgse gemeenten Meeuwen-Gruitrode en Opglabbeek er ernstig over na denken om te fuseren. Beide gemeenteraden hebben deze fusie principieel goedgekeurd. Vanaf 2019 gaan Meeuwen-Gruitrode en Opglabbeek vrijwillig op in één gemeente. Het wordt de eerste fusie in 33 jaar. Deze gemeente zal 23.500 inwoners tellen en de qua oppervlakte de grootste van Limburg worden. Op 14 oktober 2018 worden er gezamenlijke gemeenteraadsverkiezingen gehouden.

De reden van de fusie is vooral zorgen dat de nieuwe gemeente haar dienstverlening kan handhaven, zonder haar lasten te moeten verhogen (dit moet ons gemeentebestuur als muziek in de oren klinken). De Vlaamse regering biedt de gemeenten een schuldovername van in totaal 11,7 miljoen euro.

Ook Kruishoutem en Zingem gaan samensmelten in 2019. De belangrijkste reden is opnieuw van financiële aard, de nieuwe fusiegemeente zou bijna schuldenvrij zijn. Een andere reden is dat ze willen anticiperen op een verplichte fusie en niet willen aansluiten bij een grote stad, maar het heft in eigen handen wilden nemen en onderhandelen in gelijkaardigheid en gelijkwaardigheid.

260px-dorpen-mariekerke-en-sint-amands-1343976005

Sint-Amands, straks gefuseerd met Puurs.

Dan is er nog Sint-Amands die gaat fuseren met Puurs omdat de kleine gemeente vindt dat ze niet de financiële draagkracht heeft om alle nodige investeringen te doen zonder de belastingen significant te verhogen.

Overpelt en Neerpelt zullen fuseren in 2019 tot Pelt. Jaak Fransen, burgemeester van Overpelt, verwoordt het zo in de De Standaard:

Als we het niet doen, zal het ons later misschien verplicht worden, maar ik vermoed dan wel zonder de financiële meevallers die we vandaag wel krijgen.

Aalter en Knesselare fuseren ook, en dat inspireerde Eeklo om actief op zoek te gaan naar een fusiepartner. Helaas waren de buurgemeenten niet zo enthousiast. Daardoor zou Eeklo wel eens de kleinste entiteit van het Meetjesland kunnen worden.

De laatsten in de rij waren Deinze en Nevele. De twee burgemeesters kondigden dit begin juli, tot verrassing van de inwoners, aan op een persconferentie. Dit wordt met 43.000 inwoners de vijfde stad in Oost-Vlaanderen.

Andere gemeenten kiezen voor een “fusie-light”: zo vormen Turnhout, Oud-Turnhout, Beerse en Vosselaar vanaf nu de Stadsregio Turnhout, die intensief gaat samenwerken op het vlak van mobiliteit, economie en toerisme.

Sommigen roepen Genk en Hasselt op om te fuseren tot Limburg Stad en daardoor de derde stad van Vlaanderen te worden, na Antwerpen en Hasselt.

Uiteindelijk worden het dus zeven fusies: Aalter met Knesselare, Puurs met Sint-Amands, Meeuwen-Gruitrode met Opglabeek, Overpelt met Neerpelt, Zingem met Kruishoutem, Lovendegem, Waarschoot en Zomergem en Deinze met Nevele). Toevallig of niet, het zijn allemaal CD&V-gemeenten. Ook met de fusie van 1976 had de CVP de rekeningen goed gemaakt, want met de daaropvolgende verkiezingen boekten ze een klinkende overwinning.

Waarom …

Fusie is een emotioneel onderwerp omdat de meeste mensen zich sterk verbonden voelen met hun gemeente en die gemeente niet graag zien opgaan in een groter geheel. Hoe gevoelig het thema ook is: de meeste experts zijn van mening dat schaalvergroting noodzakelijk zal zijn. 25.000 inwoners lijkt het minimum te zijn om voldoende bestuurskracht te hebben om aan de verwachtingen van de burgers te voldoen. Vlaanderen heeft echt geen 308 sjerpen nodig. De gemiddelde grootte van een Vlaamse gemeente is 20 000 inwoners, dus Berlare is wat aan de kleine kant.

building-1804030_640

Schaalvergroting betekent meer mogelijkheden

Zal de verplichting om te fuseren binnenkort onafwendbaar zijn? Alles wijst er op dat in de komende jaren de druk om te fuseren tot grotere, en performantere gemeenten, alleen maar zal toenemen.

In de vorige legislatuur probeerde Geert Bourgeois (N-VA), als Vlaams minister van Binnenlands Bestuur, om gemeenten aan te zetten tot een samensmelting. Maar hij kwam van een kale kermis thuis: op de vage interesse van de Oost-Vlaamse gemeente Kruibeke na, was er toen op lokaal niveau bijzonder weinig animo te bespeuren.

Nu wordt de fusie met zachte hand aangemoedigd. De Vlaamse overheid belooft een schuldovername van 500 euro per inwoner wanneer gemeenten vrijwillig fusioneren.  “Die fusiebonus krijgen ze om orde op zaken te kunnen stellen, financieel gezien”, zegt de woordvoerder van bevoegd minister Liesbeth Homans, Jan van der Vloet. “De gemeenten krijgen daar natuurlijk wel begeleiding rond vanuit onze administratie, zodat ze het niet allemaal zelf moeten uitzoeken. Dat maakt de fusie voor hen toch aannemelijk, want het is de bedoeling dat de gemeenten er sterker uitkomen.”

De schuldovername is niet de enige wortel die voorgehouden wordt. Gemeenten die fuseren worden ook extra schepenen beloofd, waarschijnlijk om te voorkomen dat het mogelijke verlies van een mandaat een reden zou zijn om de fusie tegen te houden. De extra werkdruk door de fusie is ook een reden om extra schepenen toe te kennen. De nieuwe gemeente zou in de eerste legislatuur na de fusie recht heeft op twee extra schepenen tegenover gemeentes met een gelijkaardig inwonersaantal. Dat zou in de legislatuur daarna terugvallen op één extra schepen.

Toch is er een keerzijde. Johny Vansevenant verwijst ondermeer naar de Nederlandse situatie: de gemeenten in Nederland werden gemiddeld twee maal zo groot als de Belgische, maar hun ambitie werd ook twee maal zo groot. Dure projecten en hooggekwalificeerd personeel zorgen dat de uitgaven hoog blijven en samengesmolten gemeenten kunnen moeilijk hun overtallig gemeentepersoneel afdanken.

Toch weegt dit niet op tegen de efficiëntiewinst en de betere dienstverlening bij een fusie.

En Berlare …

De grootste reden voor de Vlaamse overheid om de fusies te promoten is te komen tot grotere entiteiten van 30 000 tot 50 000 inwoners. En laten de huidige fusies daar nu net niet aan beantwoorden, integendeel, het zijn defensieve fusies om een evidente samensmelting met een grotere gemeente te voorkomen. Zoals het geval is voor Zingem en Kruishoutem met Oudenaarde, voor Meeuwen-Gruitrode en Opglabbeek met Genk en Laarne met Wetteren.

En de andere gemeenten? Tja, het zoals Guy Tegenbos schrijft:

Het is moeilijk te begrijpen: de helft van de Vlaamse Parlementsleden die het fusiedecreet goedkeurden, is ook burgemeester of schepen. Zij onderschreven allemaal de nood aan fusies en de formules die het decreet daarvoor biedt. Maar als puntje bij paaltje komt, doen ze in de eigen gemeente niets.

Postjes en gebrek aan visie remmen fusies tussen gemeenten af

Hoe staat het dichter bij huis? In september lieten de burgemeesters uit onze regio, inclusief Katia Gabriels, weten dat ze geen interesse hebben in een nieuwe fusiebeweging. Wel trekken ze de kaart van nauwe samenwerking, zonder die mogelijke samenwerking te verduidelijken. De Zeelse burgemeester liet evenwel de deur op een kier, Patrick Poppe (Open Vld), vond zijn gemeente met meer dan 20 000 inwoners groot genoeg om alle kerntaken aan te kunnen, maar “Indien een kleinere gemeente met de vraag komt om te fuseren, zijn we echter wel bereid om met hen rond de tafel te zitten.”

station_zele_-_foto_4_28200929

Fuseren we straks verplicht met Zele?

Intussen is ook onze politiezone tot de conclusie gekomen dat hun schaalgrootte onvoldoende is om hun taken naar behoren uit te voeren. Politiezone Zele-Berlare gaat intensief samen werken met politiezone Hamme-Waasmunster.

In de afgelopen weken bleek een fusie met Berlare, Laarne of Wetteren voor burgemeester Kenneth Taylor (Samen) van Wichelen bespreekbaar, maar in de hoofden van zijn inwoners was dit idee nog niet rijp.

Toch blijft het idee in Wichelen sudderen. De nieuwe, linkse beweging #Anders bevroeg de bevolking over een mogelijke fusie. Berlare wordt daarin expliciet vermeld, tot frustratie van Wetteren. De toekomstige naam voor de fusiegemeente zou Wuitbossche (kunnen) worden. Op 10 december gingen de burgemeesters van Wichelen, Lede en Aalst in debat over gemeentefusies.

De vrijwillige fusie en de daaraan verbonden voordelen hebben we intussen gemist. Het is immers een lang proces van communicatie en consultatie nodig voor men aan de slag kan  gaan. Dit op korte termijn forceren zou de goodwill bij de bevolking stevig hypothekeren. Zo werden voor de inwoners van Kruishoutem en Zingem verschillende infoavonden georganiseerd, er kwam een website met veelgestelde vragen en alle adviesorganen werden gecontacteerd. Als we echter langer wachten zullen we het moeten doen met de overblijvende brokken (lees: minder interessante gemeenten).

Met wie …

Met wie zouden we fuseren? Onze buurgemeenten zijn: Lokeren, Zele, Dendermonde, Wichelen en Laarne.

Lokeren en Dendermonde zijn centrumsteden en daar is een mogelijke fusie minder aan de orde. Lokeren valt trouwens ook buiten ons arrondissement. Dat lijken dus de minst evidente fusiepartners.

Op dit moment flirt Laarne, tot ongenoegen van Wetteren, met Destelbergen voor een eventuele fusie. Deze keuze is ook ingegeven door de grootte van de partner. Volgens de burgemeester van Laarne:

‘Als je aansluit bij een grote gemeente, heb je maar weinig in de pap te brokken.’

Dit gaat wel in tegen het idee dat ze zouden fuseren met de partners uit hun politiezone (Wichelen en Wetteren).

Met Zele is er intussen wel een intense samenwerking in een gemeenschappelijke politiezone. Het onderzoek van VIVES, Vlaams Instituut voor Economische Samenwerking, over de gewenste gemeentefusies in 2014 koppelde Berlare wel degelijk aan Zele.

Op een pagina van de website van het provinciebestuur Oost-Vlaanderen kun je per gemeente een ruime informatiefiche vinden en de Standaard goot financiële informatie van de gemeenten in een overzichtelijk kaartje. Zo kun je zelf je oordeel vormen.

Ik zette zelf enkele vergelijkingscijfers op een rijtje:

oppervlakte  inwoners gemiddelde netto inkomen huidige coalitie
Berlare 14 765 3821,83 ha  14 790 19 324 euro  Open Vld, onafhankelijke
Zele 20 813 3329,45 h  20 713 17 155 euro Open Vld, LIJST MASSART, ZDB, sp.a – Groen
Wichelen 11 421 2319,49 ha  11 442 19 733 euro Samen (oa. Open VLD)
Laarne 12 303 3258,22 ha  12 336 20 916 euro Open VLD en CD&V
Gemiddelde 18 379 euro
Gemiddelde Vlaanderen 18 163 euro
Gemiddelde België 17.684 euro

Bronnen:
http://bestat.economie.fgov.be/
Het Nieuwsblad

Om toch alles in perspectief te zetten: volgens het onderzoek van Het Nieuwsblad eindigde Zele op plaats 33 als beste Vlaamse Gemeente om in te wonen, Laarne kwam op 116 en Wichelen pas op 205. Berlare strandde op 131.
Uiteraard zijn, volgens mij, de 3 Donkgemeenten de beste plaats ter wereld , maar we kunnen er samen nog een betere plek van maken.

Hoe pakken we een fusie aan?

De fusies, echt wel noodzakelijk, moeten bedachtzaam aangepakt worden, want de verplichte fusiegolf van 1976 is op veel plaatsen nog niet verteerd. De overheid maakte toen de fout om de inwoners niet te betrekken en geen rekening te houden met de emotionele band die mensen hebben met hun woonplaats.

De Vlaamse overheid plaatste een draaiboek voor gemeenten met fusieplannen online en geïnteresseerde gemeenten kunnen ook individuele ondersteuning vragen aan het Agentschap Binnenlands Bestuur.

Enkele burgemeesters van toekomstige fusiegemeenten lieten alvast tien tips noteren door de Standaard voor een succesvolle fusie.

Voor de tiende tip, “wacht niet af”, is het alvast te laat. Moest ons bestuur zijn verantwoordelijk genomen hebben, konden we zelf onze fusiepartner(s) kiezen en de bonus van 500 euro schuldovername per inwoner opstrijken. Die bonus zijn we kwijt en als we niet snel in actie schieten, worden we willens-nillens in 2024 bij Zele gevoegd. Ook de andere tips blijven waardevol, zoals de oproep om je ego als politicus opzij te zetten en je bevolking gerust te stellen.

Tot besluit

Ondanks dat de fusie van 1976 in Berlare, Overmere en Uitbergen nog steeds niet verteerd is in de geesten van veel mensen, moeten we minstens een nieuwe fusie onderzoeken als een daad van goed bestuur. En graag in alle openheid.

Met opnieuw de woorden van Guy Tegenbos:

De gemeente wordt de regisseur van veel beleidsdomeinen, dat vergt sterkere en dus grotere gemeenten.

In tijden dat gemeenten steeds meer vertrouwen op ondoorzichtige structuren van intercommunales om taken over te nemen omdat ze die niet langer alleen aankunnen, is een fusie een effectievere én democratischere oplossing.

Fusies zorgen ook voor het samensmelten van colleges en gemeenteraden, waardoor ook minder mandatarissen nodig zijn. Dit zou gefundenes fressen voor iedereen die roept dat er teveel “postjes” zouden zijn.

Laten we er dus zelf over na denken, voor dat gedaan wordt in ons plaats. Kiezen we onze eigen huwelijkspartner of wachten we tot we uitgehuwelijkt worden?

Lokale gezagsdragers, haal jullie kop uit het zand en neem je verantwoordelijkheid op! De financiële voordelen hebben we nu verspeeld, straks verspelen we de kansen om onze eigen fusiepartner te kiezen.

En weet je, ook na een volgende fusie zullen de inwoners van Berlare Puitenkloppers blijven, zoals de inwoners van Uitbergen Teutemensen en die van Overmere Smouters zullen blijven.

Geplaatst in Berlare, Lokaal beleid, Nieuws, visie | Tags: , , , , | 4 reacties

2 jaar later

9200000035651158Vandaag 2 jaar geleden startte ik deze blog. Enerzijds om mijn hart te luchten, anderzijds om mijn ideeën en visie te toetsen. Ik schreef over grote ideeën en kleine zaken, over nationale politiek en persoonlijke interesses.

Ik spuwde mijn gal over het gebrek aan sociaal beleid, de teloorgang van de Donk en de weinig transparante lokale overheid.

Bij die kritiek probeer ik ook steeds de alternatieven te formuleren die nodig zijn om een volwaardig lokaal beleid vorm te geven. Momenteel ontbreekt het huidige beleid aan visie, strategie en ambitie, maar belangrijker: dit gemeentebestuur laat mensen in de kou staan en verkwanselt ons natuurlijk erfgoed.

Op de afgelopen 2 jaar ben ik er niet milder op geworden, integendeel, de boosheid is alleen maar toegenomen, maar ook de wil hier iets aan te doen. Zoals punkgrootheid, Johnny Lydon, het ooit schreef en zong: “Anger is an energy”.

Ik wil jullie, de lezers, bedanken en weet dat ik jullie feedback steeds apprecieer, ook al ben ik er niet steeds met akkoord. Want weet: door discussie ontstaat visie en laten we daar juist veel behoefte aan hebben.

Geplaatst in Berlare, Lokaal beleid, Persoonlijk | Tags: | Een reactie plaatsen