De fetisj van de onrechtvaardige belastingen

boy in brown hoodie carrying red backpack while walking on dirt road near tall trees

Foto door Pixabay op Pexels.com

Niemand geeft graag zomaar geld uit, je wilt er iets voor in de plaats. Zo ook met belastingen, daarmee betaal je diensten die gratis of betaalbaar aangeboden worden door de overheid of gesubsidieerde organisaties.

Willen we Amerikaanse toestanden, waarbij een bibliotheek enkel op giften leeft of waarbij je door de privatisering van de zorg, soms naar de andere kant van het land moet voor een behandeling?

Waarom betalen we belastingen?

Belastingen zijn geen pesterij van de overheid, nee, ze hebben een belangrijke rol in onze maatschappij. We kunnen die rol opsplitsen in een budgettaire en een instrumentele functie. Vooral de budgettaire functie is belangrijk, deze functie voorziet de middelen voor het functioneren van de voorzieningen zoals de wegen, het onderwijs, de sociale zekerheid, …

Belastingen hebben ook een instrumentele functie: zoals het herverdelen van de inkomsten, het veranderen van gedrag (bijv. accijnzen op tabak) en het beïnvloeden van het economisch beleid (bijv. invoerheffingen).

Wat zijn eerlijke belastingen?

Vorig jaar schreef Ferdi De Ville een opiniebijdrage over fiscale rechtvaardigheid. Het is immers de wens van ieder weldenkend wezen dat belastingen op een eerlijke manier geïnd worden, dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen.

multinationals-crop-c0-5__0-5-860x367

Kruidenierspact van John Crombez

Te vaak wordt fiscale rechtvaardigheid gefnuikt met het argument dat wanneer grote bedrijven en rijke personen belastingen moeten betalen op hun werkelijke rijkdom, dat ze zouden verkassen naar landen met lagere belastingen. Toch ontwijken de superrijken, ook zonder vermogensbelasting, massaal belastingen. Daardoor moeten de kleine vermogens, wij dus, méér belastingen betalen. Gelukkig brengen onderzoeksjournalistiek en lekken (LuxLeaks, Panamapapers, …) steeds meer van dit onrecht naar boven.

panama-papers

bron: wikipedia.org

Sindsdien probeert CD&V zich in de huidige rechtse regering te profileren als de witte ridder, die strijdt voor een vermogensbelasting. Vorige zomer haalde ze haar slag thuis met een minimale belasting op de effectenrekening. Die belasting blijkt nu al een lachertje: makkelijk te omzeilen en te compenseren door fiscale spitstechnologie.

De oplossing ligt in een Europese aanpak, maar de huidige Belgische regering ziet dat niet zo goed zitten: onze belastingen op grote vermogens ligt hier immers lager dan in de buurlanden en daardoor trekken we meer aan dan dat we zien vertrekken.

Maar zoals Ferdi De Ville zegt:

Fiscale concurrentie is dus het onrechtvaardige resultaat van schijnsoevereiniteit: vele kleine lidstaten denken sluw de inkomsten te kunnen verhogen, maar aan het einde zijn alle begrotingen slechter af.

In Berlare …

23082584562_6411da60ae_b
Suffrage campaigning: Is A Woman A Person? The Law says yes when she has to pay taxes 1911-1917 (LSE Library)

Die onrechtvaardigheid zie je ook op lokaal niveau, ook bij ons in Berlare.

Daarom eerst even een overzicht van de gemeentelijke inkomsten. De Tijd deed een onderzoek naar de geldstromen van de Vlaamse gemeenten, dus ook van Berlare.

De inkomsten van gemeenten komen uit vier bronnen: de aanvullende personenbelasting, de opcentiemen op de onroerende voorheffing op basis van vastgoed, lokale taksen en vergoedingen voor diensten (zoals vuilniszakken en boetes in de bibliotheek) en subsidies van de Vlaamse overheid zoals het gemeentefonds.

25188584_10208363669528182_1626319699_n

Molens in Overmere (foto:  Free Van Hee)

De gemeente haalt ongeveer 625 euro per inwoner op aan belastingen, taksen, onroerende voorheffing,… , dat is € 10 minder dan het gemiddelde in soortgelijke gemeenten. Berlare ontvangt verder zo’n 194 euro per inwoner uit het gemeentefonds van de Vlaamse overheid.

Berlare int de aanvullende personenbelasting niet zelf, die wordt opgehaald samen met de jaarlijkse personenbelasting. De aanvullende personenbelasting is het percentage dat de gemeente jaarlijks bovenop de inkomstenbelasting int. De gemeente stelt deze percentages jaarlijks zelf vast tussen de 0 en 9 procent. De personenbelasting in Berlare ligt op 7%, gemiddeld zo’n 682 euro per inwoner (Vlaanderen: 7,4%)

marinus_van_reymerswale_-_the_tax_collector_-_wga19329

Belastingontvangers in de 16e eeuw door Marinus van Reymerswale (bron: wikipedia.be)

De onroerende voorheffing wordt geïnd door de Vlaamse overheid, maar provincies en gemeenten kunnen op dat bedrag opcentiemen vragen. Die opcentiemen liggen een pak hoger dan het basisbedrag. Tot 2018 hefte Berlare 1100 opcentiemen (Vlaams gemiddelde: 1440) op de onroerende voorheffing, dat wil zeggen dat de gemeente 11 euro vraagt voor elke euro die de Vlaamse overheid krijgt. Hoeveel de voorheffing precies bedraagt hangt dus af van het kadastraal inkomen van uw woning en de hoogte van de opcentiemen in de gemeente. Gemiddeld haalt Berlare hiermee zo’n 200 euro per inwoner op. Berlare kent de laagste onroerende voorheffing in de wijde omgeving. In 2007 besloot het kersverse VLD-bestuur zelfs om de onroerende voorheffing met 1% te verlagen.

Door de verschuiving van deze taken van de provincies naar de Vlaamse Overheid stijgt de Vlaamse basisheffing onroerende voorheffing van 2,5% naar 3,97%. Om deze stijging te neutraliseren voor de gemeenten, die opcentiemen op de Vlaamse basisbelasting heffen, moeten de gemeenten hun tarief d.m.v. een omrekeningscoëfficiënt laten dalen. Om de opbrengsten uit de onroerende voorheffing voor de gemeenten gelijk te houden, moesten de gemeentelijke opcentiemen gedeeld worden door dezelfde factor als waarmee de gewestelijke opcentiemen verhoogd werden. Door deze omrekening werden de opcentiemen op onroerende voorheffing (OOV) voor Berlare verlaagd van 1100 naar 690. Helaas zullen we deze verlaging niet voelen in onze portemonnee omdat dit een compensatie is voor de stijging van de Vlaamse basisheffing.

tax_payment_to_a_lord_-_bnf_fr9608_f11v

Betaling van belastinggeld aan koning Karel V van Frankrijk in de 14e eeuw, toegeschreven aan Maître d’Anne de Bretagne (Bron: wikipedia.be)

De lage opcentiemen zorgen voor de vele dure vastgoedprojecten in onze gemeente en zijn mede verantwoordelijk dat we stilaan een zeer dure gemeente worden om in te wonen.

Naast de aanvullende inkomensbelasting en de opcentiemen int de gemeente ook een algemene gemeentebelasting (één van de lokale taksen) van 55 euro per gezin. Dit is een “flat tax”: zowel grote gezinnen, alleenstaanden, arm of rijk, ze betalen allemaal hetzelfde bedrag, behalve leefloners, die betalen “slechts” 40 euro.

Deze belasting is in 2007 in het leven geroepen als opvolger van de huisvuilbelasting en dient nu vooral om de zogenaamde “algemene uitgaven” te dekken.

20060513_toolbox

Belastingen zijn een instrument, geen doel. (bron: Wikipedia.be)

Deze taks is fundamenteel oneerlijk is én niet efficiënt, want hiervoor moet de gemeente immers een hele administratie op poten zetten om deze belasting zelf te innen. En wij maar denken dat liberalen een kleinere overheid wilden. Maar, hé, waarom simpel doen als het ook moeilijk kan …

Dit is één van de trucs om zeker niet te raken aan de fetisj van de aanvullende inkomensbelastingen of de opcentiemen en niet te moeten streven naar eerlijker belastingen. Wij willen alvast die belasting afschaffen. Zeg nog eens dat een socialist voor méér belastingen is.

In Berlare hebben liberalen een obsessie met belastingen, het doel van hun bestaan. De laatste meerjarenbegroting werd gelanceerd onder de quote: “Geen belastingverhoging, een uitstekende dienstverlening én blijven investeren in patrimonium!”.  Het gemeentebestuur besloot dat de gemeentelijke personenbelasting en de onroerende voorheffing ongewijzigd blijven in Berlare.

Belastingen zijn echter geen doel van een overheid, ze zijn een noodzakelijk instrument om beleid te kunnen voeren in het voordeel van alle inwoners.

Toch lijkt efficiënte belastingen geen taboe voor de Berlaarse liberalen, zoals een artikel op hun webstite bewijst: “Efficiënte inning Vlaamse belastingen levert 310 miljoen euro op”

Zoals Paul De Grauwe terecht schreef:

bij het streven naar een volgehouden begrotingsevenwicht en nulgroei van de belastingen wordt de overheid de slaaf van haar financieel beleid in plaats dat het financieel beleid in functie staat van doelstellingen van de overheid.

Belastingen zorgen er immers voor dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen en dat we door de schaalgrootte realisaties kunnen doen, die voor individuen niet mogelijk zijn (wegen en riolen aanleggen, een school en bibliotheek uitbaten, …).

Nu betalen we misschien weinig belastingen, maar die belastingen komen absoluut niet ten goede van de belastingbetaler, die ziet het geld vooral naar studiebureaus, projectontwikkelaars en prestigieuze/pretentieuze initiatieven stromen. Intussen verdwijnen de lokale ondernemingen, stijgt de armoede sterker dan elders en worden onze rusthuizen onbetaalbaar. In Berlare dragen de zwakste schouders de voordelen van de sterksten. 

Dat willen we veranderen, zonder taboe’s. Wij willen dat iedereen bijdraagt tot het welzijn van iedereen, maar de sterkste schouders toch ietsje meer …

 

Over Jan

Informationmanager and Head of Library-services at Arteveldehogeschool. Loves an intellectual debate & a trappist-beer. Proud lefty.
Dit bericht werd geplaatst in Berlare, Lokaal beleid, visie en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: