Vrouwendag: een pleidooi voor een Emilie Claeys-plein in elke gemeente

emilie-claeysbeeld1
Emilie Claeys

Emilie Claeys was niet de typische suffragette van eind negentiende eeuw. Ze was niet de belezen bourgeois dame in couture-kleren, grote hoed en een vosje rond de schouders, die de rebellie preekte om haar verveling en muffe thuissituatie te ontsnappen. Die wilden vooral dezelfde politieke rechten als hun rijke echtgenoot.

Neen, Emilie Claeys was een ware feministe, woest door het sociale onrecht bij de vrouwen uit de armere lagen van de bevolking. Ze maakte naam met haar strijd voor het welzijn en de sociale rechten van de arbeidersvrouwen. Zelf was ze van zeer bescheiden Gentse komaf, maar met veel branie baande ze zich een weg in de mannenwereld van de negentiende eeuw.

Opgegroeid in een arbeidersgezin, waar de vader vroeg gestorven was, ging ze snel aan de slag als spinner en als dienstmeid. Haar gevoel voor rechtvaardigheid liet haar snel botsen met haar mannelijke bazen: de toestand van de vrouwelijke arbeiders was immers nog erbarmelijker dan bij hun mannelijke collega’s. Zelf werd ze moeder van 2 buitenechtelijke kinderen bij een man, die hoger op de maatschappelijke ladder stond en zijn verantwoordelijkheid ontliep. Redenen genoeg om de barricaden te beklimmen voor gelijke rechten en financiële onafhankelijkheid.

“Wij werken 12 tot 13 uren op de fabriek, ’s avonds nog 2 tot 3 uren t’huis, dat maakt een totaal van 14 tot 16 uren arbeid daags, juist de helft teveel om krachtig en gezond te blijven. (…) Alhoewel wij op het werk in vele gevallen den arbeid der man verrichten, worden wij maar half zoveel betaald, niet omdat wij minder of slechter werk leveren, maar alleen omdat wij vrouwen zijn.”
(Bron: Rosavzw.be)

In 1886 werd ze voorzitster van de Socialistische Propagandaclub voor Vrouwen in de schoot van de Belgische Werkliedenpartij en begon over vrouwenrechten te publiceren. Ze klom op in de partij, maar ook bij socialisten was niet iedereen klaar voor de emancipatie van de vrouw. Haar publicaties over geboortebeperking en voorbehoedsmiddelen werden door haar kameraden met een scheef oog bekeken en belandden op de index van de Katholieke kerk.

emilie-claeysbeeld2
“De Vrouw” het tijdschrift dat Emilie Claeys en Nellie Van Kol samen uitgaven.

Voor Emilie gingen feminisme en socialisme hand in hand, maar daar waren een pak kameraden nog niet van overtuigd. De gespannen relatie tussen de feministische fractie en het mannelijke establishment binnen de partij zou nog lang duren. De uitval van Louis Major naar Nelly Maes in de Kamer van Volksvertegenwoordigers, “Wijven moeten niet zoveel complimenten maken” , dateert van 1972.

Gelukkig is er sindsdien veel veranderd: sp.a spant de kroon met het record aan vrouwelijke lijsttrekkers naar de verkiezingen van 26 mei toe en onder impuls van Zij-kant en Inga Verhaert wil de partij in grondwet laten verankeren dat de uitvoerende machten nooit uit meer dan 60% van hetzelfde geslacht mogen bestaan.

Emilie sprak voor internationale congressen, stichtte met Nellie Van Kol de Hollands-Vlaamschen Vrouwenbond en was zelfs een tijdlang de uitgeefster van de Vooruit, de socialistische krant.

“Wij, vrouwen, hebben dus een dubbelen strijd te voeren. Wij hebben ons niet alleen vrij te maken tegenover de kapitalist-uitbuiter, maar ook tegenover den alleenheerschenden echtgenoot. Dien strijd zal hardnekkig en nijdig zijn, want oeroude gebruiken zijn zoo gemakkelijk niet uit de weg te ruimen.”

Na een moddercampagne tegen haar persoon trok ze zich terug uit het publieke leven en verdween helaas in de nevelen van de tijd.

Tijd voor rehabilitatie en laten we minstens een plein met haar naam eren zodat we niet vergeten welk fundament ze legde voor de ontvoogding van de vrouwen én de zwakkeren in onze samenleving.

Over Jan

Informationmanager and Head of Library-services at Arteveldehogeschool. Loves an intellectual debate & a trappist-beer. Proud lefty.
Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenis en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.